Page 185 - Demo

Delegacioni rus n%u00eb momentin e n%u00ebnshkrimit t%u00eb Traktatit t%u00eb Varshav%u00ebs, 14 maj 1955. T%u00eb pranish%u00ebm edhe p%u00ebrfaq%u00ebsuesit e Shqip%u00ebris%u00eb, Bullgaris%u00eb, Polonis%u00eb, Rumanis%u00eb, si dhe nj%u00eb delegat nga Republika Popullore e Kin%u00ebs.Les Valesa duke folur p%u00ebrpara pun%u00ebtor%u00ebve t%u00eb kantierit detar t%u00eb Gdanskut, 8 gusht 1980.23sh%u00ebndet%u00ebsore. P%u00ebr t%u00eb tjer%u00eb, ato n%u00ebnkuptonin kufizim t%u00eb lirive politike, censur%u00eb dhe represion. Ky model ekonomik shkaktoi nj%u00eb r%u00ebnie t%u00eb nivelit t%u00eb jetes%u00ebs, si dhe ngadal%u00ebsim t%u00eb ritmeve t%u00eb rritjes ekonomike, krahasuar me vendet per%u00ebndimore, q%u00eb u vu re q%u00eb n%u00eb vitet '50.Organi i par%u00eb i koordinimit t%u00eb veprimtarive t%u00eb partive komuniste t%u00eb k%u00ebtyre vendeve ishte Byroja Informative. Pas refuzimit t%u00eb imponuar nga BS-ja ndaj ndihm%u00ebs s%u00eb SHBA-s%u00eb, n%u00eb kuadrin e planit Marshall, erdhi krijimi i K%u00ebshillit t%u00eb Ndihm%u00ebs Ekonomike Reciproke (KNER) n%u00eb vitin 1949 (p%u00ebr t%u00eb ndihmuar nj%u00ebri-tjetrin, por q%u00eb kryesisht u p%u00ebrdor nga BS-ja p%u00ebr t%u00eb p%u00ebrfituar prej vendeve t%u00eb tjera). M%u00eb 1955 u krijua edhe Traktati i Varshav%u00ebs si aleanc%u00eb ushtarake. N%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebnyr%u00eb, vendet e Evrop%u00ebs Lindore u vun%u00eb plot%u00ebsisht n%u00ebn kontrollin politik dhe ekonomik t%u00eb BS-s%u00eb.Shoq%u00ebrit%u00eb e Evrop%u00ebs Lindore nuk ishin homogjene. %u00c7do vend kishte historin%u00eb, kultur%u00ebn dhe traditat e veta, si dhe m%u00ebnyra t%u00eb ndryshme t%u00eb p%u00ebrshtatjes me sistemin socialist. Nd%u00ebrsa disa shoq%u00ebri p%u00ebrjetuan stabilitet relativ, t%u00eb tjera u p%u00ebrball%u00ebn me tensione t%u00eb shpeshta dhe pak%u00ebnaq%u00ebsi sociale.L%u00ebvizjet popullore antikomuniste n%u00eb vendet e Bllokut LindorPPolitika liberalizuese e zbatuar nga Hrushovi pas vdekjes s%u00eb Stalinit, u reflektua edhe n%u00eb vendet satelite t%u00eb BS-s%u00eb. Ajo i dha hov shprehjes s%u00eb pak%u00ebnaq%u00ebsis%u00eb s%u00eb p%u00ebrgjithshme t%u00eb popujve n%u00eb k%u00ebto vende. N%u00eb Poloni, kjo revolt%u00eb kulmoi n%u00eb vitin 1956, me demonstratat e pun%u00ebtor%u00ebve ndaj regjimit komunist. Ngjarjet e Polonis%u00eb u zgjidh%u00ebn fal%u00eb nj%u00eb kompromisi midis udh%u00ebheqjes s%u00eb re t%u00eb Partis%u00eb Komuniste polake, e kryesuar nga Vladislav Gomulka, dhe udh%u00ebheqjes sovjetike. Ky kompromis, nga nj%u00ebra an%u00eb ritheksonte p%u00ebrkat%u00ebsin%u00eb e Polonis%u00eb n%u00eb Bllokun Komunist dhe nga ana tjet%u00ebr ofronte nj%u00eb autonomi m%u00eb t%u00eb madhe n%u00eb t%u00eb gjitha fushat, si dhe nj%u00eb klim%u00eb politike m%u00eb liberale. N%u00eb vitet %u201980, n%u00eb Poloni lindi nj%u00eb opozit%u00eb q%u00eb bashkoi n%u00eb gjirin e saj pun%u00ebtor%u00ebt dhe intelektual%u00ebt n%u00eb nj%u00eb sindikat%u00eb t%u00eb pavarur nga pushteti komunist, e quajtur %u201cSolidarnost%u201d (Solidariteti). N%u00eb krye t%u00eb saj u vendos Les Valesa, nj%u00eb punonj%u00ebs i kantierit detar t%u00eb Gdanskut, q%u00eb ishte edhe baza e l%u00ebvizjes sindikale. Nj%u00eb rol t%u00eb madh n%u00eb rezistenc%u00ebn antikomuniste luajti edhe Kisha Katolike polake. R%u00ebndimi i situat%u00ebs politike n%u00eb Poloni dhe rritja e rrezikut t%u00eb nj%u00eb nd%u00ebrhyrjeje sovjetike, %u00e7uan n%u00eb vendosjen e gjendjes s%u00eb jasht%u00ebzakonshme n%u00eb dhjetor t%u00eb vitit 1981.N%u00eb Hungari, situata politike u acarua n%u00eb vitin 1956, sidomos pas Kongresit t%u00eb Partis%u00eb Komuniste t%u00eb BS-s%u00eb. Komunist%u00ebt e moderuar, me n%u00eb krye Imre Nagin, nuk qen%u00eb n%u00eb gjendje t%u00eb kontrollonin l%u00ebvizjen popullore q%u00eb mori nj%u00eb karakter t%u00eb theksuar antikomunist dhe antisovjetik. Kryengrit%u00ebsit k%u00ebrkonin pluripartitiz%u00ebm dhe daljen e Hungaris%u00eb nga Traktati i Varshav%u00ebs. Kryengritja u shtyp n%u00eb saje t%u00eb 183